Spiritualiteit biedt hoop

2003

The Lancet

Een gevoel van spiritueel welzijn -of een begrip van de zin en doel van het leven, ongeacht de religie- lijkt terminale zieken te helpen om de laatste maanden van hun leven door te brengen in wanhoop, volgens een onlangs gepubliceerd onderzoek.

Amerikaanse onderzoekers onderzochten mensen die minder dan drie maanden te leven hadden en vonden dat degenen die een sterk gevoel van spiritueel welzijn bezaten minder neiging hadden dan anderen om zich hopeloos te voelen, te willen sterven of om zelfdoding te overwegen.

Patiënten die depressief waren hadden de vaker de wens om te sterven als ze daarnaast ook een verminderd gevoel van spiritueel welzijn bezaten. In tegenstelling met hen, bezaten degenen met een sterk gevoel van spiritualiteit geen verlangen naar een spoedige dood, ongeacht of ze wel of niet depressief waren.

Veel terminaal zieke patiënten ervaren wanhoop tijdens hun laatste dagen, dat zich kan manifesteren op verschillende manieren zoals een gevoel van hopeloosheid, stervenswens of gedachten over zelfdoding.

De huidige bevindingen suggereren dat het geven van een gevoel van spiritueel welzijn aan dergelijke patiënten, hen in de gelegenheid kan stellen om het einde van hun leven niet door te brengen in wanhoop, volgens de auteurs.

Volgens één van de auteurs, Dr. Barry Rosenfeld van de Fordham University te New York, is een gevoel van spiritualiteit een cruciaal, centraal aspect voor de wijze waarop een persoon met de dood omgaat. Verder merkt hij op dat therapie die erop gericht is op 'zingeving' -mogelijk ook nuttig voor patiënten die niet erminaal zijn- van groot belang zou kunnen zijn tijdens iemands laatste maanden. "Het kan misschien belangrijker zijn als je ouder wordt en dichter bij de dood komt te staan, en je een meer beschouwend perspectief hebt op het leven." zei Rosenberg.

De bevindingen van het onderzoek zijn gepubliceerd in The Lancet van mei 2003.

Veel studies suggereren dat spiritualiteit kan helpen bij het omgaan met moeilijkheden, inclusief borstkanker, het overlijden van dierbaren en zelfs arthritis. Om te onderzoeken of spiritualiteit bescherming kan bieden tegen depressie, wanhoop en een gevoel van hopeloosheid dat kan optreden bij patiënten aan wie verteld is dat ze nog maar kort zullen leven, onderzoechten Rosenberg en zijn collegas 160 patiënten met een levensverwachting van onder de drie maanden.

De onderzoekers vroegen de patiënten naar aspecten van hun welzijn zoals depressie, hopeloosheid, zelfdodings gedachten, of ze wel of niet dachten genoeg sociale ondersteuning te krijgen, hun symptomen en de toestand van hun lichamelijk functioneren.

Spiritualiteit werd op twee manieren gemeten: zingeving, gedefiniëerd in hoeverre patiënten innerlijke vrede ervaarden; en geloof, waarin gekeken werd in hoeverre ze kracht en troost kregen van hun religieuze overtuigingen.

Bij patiënten die een sterk gevoel hadden van eender welk type spiritualiteit, bezaten minder kans dat diegenen die geen of een zwak gevoel van spiritualiteit bezaten, om symptomen te vertonen van levenseinde-wanhoop, volgens het rapport.

Rosenberg zei in een interview dat hij graag zou willen zien dat gezondheidswerkers meer psychologische en spirituele elementen zouden toevoegen in hun palliatieve zorg, die oorspronkelijk zich alleen bezig hield met de fysieke aspecten tijdens het levenseinde. Verder voegde hij daaraan toe dat zelfs patiënten die nog maar een korte periode te leven hebben, kunnen reageren op pogingen om hen te helpen bij het ontdekken van de zin en waarde van hun leven, en dat het nooit te laat is om te proberen. "Ik denk dat je tot aan het laatste moment iets ervoor kunt verkrijgen." zei Rosenberg.

terug