home > Natuurlijk Begraven 2/3
vorige
volgende
Natuurlijk Begraven

Begraven
Een tweetal voorbeelden van vernieuwde kisten zoals die op dit moment bij een aantal bedrijven te bestellen zijn.
Klik op de foto's voor een grotere versie
Begraven vindt plaats op een milieu-vriendelijke wijze, met gebruikmaking van ecologisch verantwoorde materialen. Hiervoor bestaan er verschillende mogelijkheden, afhankelijk van de persoonlijke voorkeur en/of plaatselijke omstandigheden danwel regels. Veelal vinden de bijzettingen plaats in lijkwades, biologisch afbreekbare kisten (van speciaal karton of gevlochten riet) of kisten van blank, onbehandeld essenhout. Soms wordt de overledene begraven slechts gekleed in een lijkwade, wederom van afbreekbaar materiaal.
De meeste moderne kisten maken gebruiken van kunststoffen (plastic handvaten of namaak fineer) en niet-afbreekbare materialen zoals bijv. polyester voor de bekleding. Deze materialen vergaan niet onder de grond. Veel moderne kisten zijn ook zo hermetisch afsluitbaar geworden dat ook het lichaam niet of nauwelijks vergaat in de loop der jaren.

Ook het graven van het graf gebeurt veelal op een andere wijze dan meestal het geval is. Vanuit het ecologisch en milieu-aspect van een natuurbegraafplaats, wordt er zo min mogelijk gebruik gemaakt van mechanisch materieel. Dus worden de graven vaak met de hand gegraven, tenzij de omstandigheden dusdanig zijn dat hier van af moet worden geweken. Deze ecologische en milieu-overwegingen komen dus bij elk onderdeel van de natuurbegraafplaats terug.

Omgeving
Ook de omgeving van de graven verschilt sterk met die van de meer traditionele kerkhoven. Op de natuurlijke begraafplaatsen vindt je geen grafstenen; in plaats hiervan vindt je een bos. Elke graf wordt voorzien van een boom; als het seizoen het toelaat op het moment van begraven, anders later.
Dit zijn echter niet de enige bomen die er staan. Veelal wordt er getracht zoveel mogelijk gebruik te maken van de al aanwezige bomen, als de begraafplaats zich bevindt in een al bestaand bos. Er wordt geprobeerd een zo natuurlijke mogelijke omgeving te scheppen, waar plant en dier zich zullen thuisvoelen. Dit is ook de reden waarom er veel aandacht wordt besteed aan de soort beplanting op de begraafplaats. Er wordt in praktisch alle gevallen uitgegaan van inheemse soorten die van nature op de desbetreffende plek voorkomen - of kwamen.
In Groot-Britannië zijn er op dit moment meer dan 130 geopend die allemaal verschillen qua opzet en uiterlijk, maar ze delen allemaal in het bovengenoemde. Sommigen zijn slechts nog kale velden met de bedoeling deze geleidelijk te veranderen in bosland, anderen bestaan in al oude, gevestigde bossen. Soms zijn ze een onderdeel van een 'standaard' kerkhof. Sommigen zijn meer eco-vriendelijk dan anderen; een aantal ervan laten bijv. plaquettes toe en gebruiken insecticiden en pesticiden.
Ondanks alle variëteiten die mogelijk zijn op het thema van de natuurbegraafplaats, onderscheiden ze zich allemaal op één belangrijk punt van de 'gewone' begraafplaats. Hoewel er begraafplaatsen zijn die zich met recht 'groen' mogen noemen, en waar men milieuvriendelijk te werk gaat, is de reguliere vorm op de eerste plaats een begraafplaats waar pas op de tweede plaats aandacht is voor de natuur. Een natuurbegraafplaats daarentegen is een natuurgebied (soms in ontwikkeling, soms al bestaand) waar ook begraven wordt. Dat maakt natuurbegraafplaatsen uniek. Aangezien geen enkele plek hetzelfde is qua bodemgesteldheid, grondwaterniveau en lokale weersomstandigheden, zal elke natuurlijke begraafplaats een volkomen uniek karakter ontwikkelen.

Gedenktekens
Sommige natuurlijke begraafplaatsen bieden ook extra opties zoals het plaatsen van een klein houten gedenkbeeldje of het ophangen van nestkasten voor vogels of vleermuiskasten.
Klik op de fotos voor een groter beeld.
Elke natuurbegraafplaats biedt unieke mogelijkheden tot het begraven en het eventueel oprichten van een gedenkteken. Algemene richtlijn is wel de milieuvriendelijkheid van gebruikte materialen, en de mate in hoeverre de gebruikte methode of vorm een storende factor vormt in de natuurlijke omgeving. Ook stellen veel natuurbegraafplaatsen eisen aan materialen: wederom vormt milieuvriendelijkheid een uitgangspunt maar ook bijv. aan het permanente karakter van een gedenkteken. Er wordt daarom veelal gekozen voor materialen die op natuurlijke wijze -zullen- vergaan.
Hoewel het natuurlijk begraven geen vorm is van "terug-naar-vroeger", moet men niet denken dat deze vorm van begraven uniek is. Veel oude culturen begroeven hun doden op een wijze die we in onze tijd rustig "natuurlijk" zouden kunnen noemen. Deze methodes en gebruiken kunnen dan ook als inspiratiebron gebruikt worden, indien gewenst.
Als voorbeeld kan men kijken naar de begrafenismethode van de Siberische Khants. Veel van hun gebruiken stammen nog uit een periode in hun bestaan waarin sjamanisme een belangrijke rol speelde.
De Khants begroeven -en begraven- hun doden in het woud in ondiepe graven. Boven het graf bouwden ze een soort huisje van ruwe, onbewerkte planken. Sommige ervan zijn erg laag en zijn amper meer dan een bedekking van het graf, anderen lijken meer op hun traditionele woonhuizen. Ook schors werd gebruikt ter bedekking, soms werden ook grote plaggen gebruikt als dakbedekking.
Een andere vorm die soms werd gebruikt was een miniatuur-huis dat op een paal was geplaatst. Deze methode werd voornamelijk gebruikt voor degenen die -in de mening van de Khants- een 'onnatuurlijke' dood waren gestorven; door bevriezing, verdrinking, zelfdoding, etc. Hier ontbrak vaak het lichaam van de overleden persoon om begraven te worden.
Vervolgens plaatsten ze een pop -ura genaamd-, die de ziel voorstelde van de overledene, in het huisje.

Om bepaalde eigenschappen van een 'echte' natuurbegraafplaats te waarborgen, is er in Engeland door het Natural Death Centre een overkoepelende organisatie opgezet. Zo weet het publiek dat alle aangesloten begraafplaatsen zich zullen houden aan bepaalde afspraken m.b.t. service, natuurbehoud en milieubewustheid. Als na verloop van tijd er steeds meer dergelijke initiatieven zullen ontstaan in Nederland, dan wil het NDC eveneens een dergelijke Vereniging van Natuurbegraafplaatsen opzetten, dat als waarborg kan dienen voor de kwaliteit van de aangeboden diensten. De reglementen van de Engelse organisatie zijn hier in te zien, en dienen als richtlijn voor de toekomstige Nederlandse organisatie.
Bij de keuze van de bomen, wordt o.h.a. uitgegaan
van de -oorspronklijke- omgeving van de natuurbegraafplaats.
Dus alleen inheemse soorten worden hiervoor gebruikt.
Een lijst zoals die in Nederland gebruikt zou
kunnen worden vindt je hier